ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ, ਮੁੱਖ ‘ਖਿਡਾਰੀਆਂ’ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਕਿਊਬਾ ਅਗਲਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤਣਾਅ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ’ਤੇ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਕੜੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਿਗੁਏਲ ਡਿਆਜ਼-ਕਾਨੇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇ ਅਧਾਰ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਊਬਾ ਨਾਲ ਕੜੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਇੱਕ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਆਜ਼-ਕਾਨੇਲ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਇਸ ਦੇ ਬਦਲੇ ਕਿਊਬਾ ’ਤੇ ਲਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਹਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕਾਸਤਰੋ ਪਰਿਵਾਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਹਿਮ ਵਿਅਕਤੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹਾਲੀਆ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਊਬਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਸਖ਼ਤ ਬਿਆਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਤੱਕ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਊਬਾ ’ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੇ ਉੱਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਊਬਾ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਕਿਊਬਾ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਿਊਬਨ ਮੂਲ ਦੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 2028 ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਕਿਊਬਨ ਮੂਲ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ 94 ਸਾਲਾ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕਿਊਬਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਹੁਦੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਿਗੁਏਲ ਡਿਆਜ਼-ਕਾਨੇਲ ਡਿਆਜ਼-ਕਾਨੇਲ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਹਨ ਜੋ ਕਾਸਤਰੋ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਕੋਰੋਨਾ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਇਆ। 2021 ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਾਉਲ ਗੁਈਲੇਰਮੋ ਰੋਡਰਿਗਜ਼ ਕਾਸਤਰੋ ਰਾਉਲ ਗੁਈਲੇਰਮੋ ਰੋਡਰਿਗਜ਼ ਕਾਸਤਰੋ ਨੂੰ ਰਾਉਲ ਕਾਸਤਰੋ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂਅਲ ਮਾਰੀਰੋ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੈਨੂਅਲ ਮਾਰੀਰੋ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਮੰਤਰੀ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਸਕਰ ਪੇਰੇਜ਼-ਓਲੀਵਾ ਫਰਾਗਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਭਰਦੇ ਨੇਤਾ ਆਸਕਰ ਪੇਰੇਜ਼-ਓਲੀਵਾ ਫਰਾਗਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਾਸਤਰੋ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕਿਊਬਾ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ’ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਰਣਾਇਕ ਹੋਵੇਗੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਊਬਾ ਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਭਵਿੱਖ ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।