ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਘਟੀ, ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ US-Iran ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਅਸਰ

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਲਗਭਗ 50,000 ਸੈਨਿਕਾਂ, ਜੰਗੀ ਬੇੜਿਆਂ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਾਲ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਇਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਲਈ ਤਾਇਨਾਤ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ 14 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਈਸਟਰਨ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਲਾਗੂ ਹੋਈ, ਜੋ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ 15 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਰਾਤ 1:30 ਵਜੇ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੱਧ ਕੇ ਕਰੀਬ 81.54 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜੋ ਮੱਧ ਜੂਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ ਕੈਪਲਰ (Kpler) ਮੁਤਾਬਕ, 10 ਤੋਂ 12 ਜੁਲਾਈ ਦਰਮਿਆਨ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਗਭਗ 52 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 'ਐਕਸ' (X) 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ) ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੇਲੇ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਦੇ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ਼ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਹਰ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ 50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ, ਜੋ 19 ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 20 ਜੰਗੀ ਬੇੜਿਆਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰ ਐਡਮਿਰਲ ਬ੍ਰੈਡ ਕੂਪਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਨਾਗਰਿਕ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਲਾਪਤਾ ਹੋਏ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਐਡਮਿਰਲ ਕੂਪਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਰਾਨੀ ਬਲਾਂ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਦਰਜਨਾਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਦਾਗੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਇਸ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੇਗੁਨਾਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਨਵਾਂ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ 7 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ (MoU) ਦਾ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫੌਜੀ ਮਿਸ਼ਨ ਚਲਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਬੁਸ਼ਹਿਰ, ਚਾਬਹਾਰ, ਜਸਕ, ਕੋਨਾਰਕ, ਅਬੂ ਮੂਸਾ ਅਤੇ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ ਸਮੇਤ ਇਰਾਨ ਦੇ ਕਈ ਫੌਜੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੱਤਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਵਿਆਪਕ ਜਵਾਬੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।