ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਕਦਮ: F414 ਇੰਜਣ ਦੇ ਸਹਿ-ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ GE Aerospace ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ Hindustan Aeronautics Limited (HAL) ਵਿਚਕਾਰ ਲੜਾਕੂ ਜੈੱਟ ਇੰਜਣ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੌਦਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ F414 ਜੈੱਟ ਇੰਜਣ ਦੇ ਸਹਿ-ਉਤਪਾਦਨ ਸੰਬੰਧੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੋੜ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ GE Aerospace ਅਤੇ HAL ਨੇ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Narendra Modi ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ F414 ਇੰਜਣ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰੰਭਿਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ (ToT) ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਮੁੱਖ ਤਕਨੀਕੀ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ‘ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ’ ਅਤੇ ‘ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ’ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਤਹਿਤ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਪਲਬਧੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, GE Aerospace ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (IAF) ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮਝੌਤਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ F404-IN20 ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਡਿਪੂ ਸਹੂਲਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸ ਜੈੱਟ ਬੇੜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਦੋਵੇਂ ਵੱਧਦੇ ਸਨ। ਨਵੀਂ ਸਹੂਲਤ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਖੁਦ ਕਰੇਗੀ, ਜਦਕਿ GE Aerospace ਵੱਲੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦਾ ਉਪਕਰਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਸੰਚਾਲਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ।