ਈਥਾਨੌਲ ਆਧਾਰਿਤ ਬਾਲਣ: ਤਿਆਰੀ, ਤਕਨੀਕ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਅਹਿਮ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਉੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲੇ ਈ85 ਬਾਲਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਹਨ ਈ20 (20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਅਤੇ 80 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੈਟਰੋਲ) ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨ ਈ85 (85 ਫ਼ੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ ਅਤੇ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪੈਟਰੋਲ) ਅਤੇ ਈ100 ਵਰਗੇ ਉੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਵਾਲੇ ਬਾਲਣ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚੋਣਵੇਂ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ 'ਤੇ ਈ85 ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ ਲਗਭਗ 90 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਤਣਾਅ ਨੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ ਬਾਲਣ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਊਰਜਾ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਿਆਉਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਈਥਾਨੌਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਦੀ ਬਚਤ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਈਥਾਨੌਲ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਰਗੇ ਲਾਭ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਗੰਨੇ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਵਰਗੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਈ85 ਦੀ ਕੀਮਤ ਰਵਾਇਤੀ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਰੱਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਵੀ ਫਲੈਕਸ-ਫਿਊਲ ਵਾਹਨ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਦੀ ਮਾਈਲੇਜ ਆਮ ਪੈਟਰੋਲ ਨਾਲੋਂ ਕੁਝ ਘੱਟ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਵਾਹਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇੰਜਣ ਦੀ ਅਨੁਕੂਲਤਾ, ਜੰਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ, ਈਂਧਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਰਗੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਗਲਤ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਭਰਮ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਕਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਫ਼ ਈ85 ਬਾਲਣ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤਿਆਰੀ, ਬਾਲਣ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਬਾਲਣ ਤੁਰੰਤ ਰਵਾਇਤੀ ਫੌਸਿਲ ਫਿਊਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਹਲੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਤਿਆਰੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹੀ ਈ85 ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸਫਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।