ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਯਾਨੀ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ (SBI) ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ’ਤੇ ਲੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਸਾਈਬਰ ਸੇਂਧ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਬੈਂਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੈਂਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪਿਆ ਹੈ। ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਪੂਰਾ ਮਾਮਲਾ? ਬੈਂਕ ਨੂੰ 16 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ, 'ਡਿਫੈਂਸ ਸਾਈਬਰ ਏਜੰਸੀ' ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ 'ਸਰਟ-ਇਨ' (CERT-In) ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਲੀਕ ਸਬੰਧੀ ਅਲਰਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਲਗਭਗ 3.75 ਲੱਖ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 3,897 ਐੱਸਬੀਆਈ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਨਤਕ ਹੋਈ ਹੈ। ਬੈਂਕ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਤੁਰੰਤ ਕਦਮ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਐੱਸਬੀਆਈ ਨੇ ਤਰונਤ ਆਪਣੀ ਸਾਈਬਰ ਘਟਨਾ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਰੋਕਥਾਮ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ 'ਸਰਟ-ਇਨ' ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮਾ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਏਜੰਸੀ ਲੀਕ ਹੋਏ ਡਾਟਾ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ, ਇਸ ਦੇ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ’ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਸੰਭਾਵੀ ਜੋਖਮਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਹੜਾ ਡਾਟਾ ਹੋਇਆ ਲੀਕ? ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਡਾਰਕ ਵੈੱਬ ’ਤੇ ਮਿਲੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵੇਰਵੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਨਾਮ, ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ਼ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਅਤੇ ਈਮੇਲ ਪਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਪਤੇ ਬ੍ਰਾਂਚ ਕੋਡ, ਕਸਟਮਰ ਇਨਫਰਮੇਸ਼ਨ ਫਾਈਲ (CIF) ਆਈਡੈਂਟੀਫਾਇਰ, ਲੀਡ ਆਈਡੀ ਅਤੇ ਲੋਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੈਟਾਡਾਟਾ। ਏਆਈ (AI) ਏਜੰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਇਹ ਘਟਨਾ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਹੀ 'ਸਰਟ-ਇਨ' ਨੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿਤਾਵਨੀ (CIAD-2026-0049) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ AI (Artificial Intelligence) ਏਜੰਟਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਡਾਟਾ ਅਤੇ ਲਾਈਵ ਸਿਸਟਮਾਂ ਤੱਕ ਅਣਅਧਿਕਾਰਤ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਵਧ रहे ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।