ਦੁਬਈ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ: ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਜਸ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ, ਪਾਇਲਟ ਸ਼ਹੀਦ

ਦੁਬਈ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਤੇਜਸ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਅਲ ਮਕਤੂਮ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਡੈਮੋ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰਿਆ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹਾਦਸਾ ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੁਪਹਿਰ 3:40 ਵਜੇ ਵਾਪਰਿਆ।

ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ’ਤੇ ਕਾਲੇ ਧੂੰਏਂ ਦਾ ਗੁਬਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਵੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਇਨਕੁਆਰੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ਤੇਜਸ ਜੈੱਟ ਹਾਦਸੇ ਦੀ ਦੂਜੀ ਘਟਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2024 ਵਿੱਚ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਪੋਖਰਨ ਵਿੱਚ ਇੰਜਣ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤੇਜਸ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

IAF ਨੇ ਆਪਣੇ X ਹੈਂਡਲ ’ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਦੁਬਈ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ IAF ਦਾ ਇੱਕ ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। IAF ਨੇ ਅਫ਼ਸੋਸ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦੀ ਇਸ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਹਾਦਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਚ ਅਦਾਲਤ (Court of Inquiry) ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

ਚੀਫ਼ ਆਫ਼ ਡਿਫੈਂਸ ਸਟਾਫ਼ (CDS) ਜਨਰਲ ਅਨਿਲ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੈਨਾਵਾਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਡਟ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਹਨ।

ਦੁਬਈ ਮੀਡੀਆ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ X ’ਤੇ ਪੋਸਟ ਕਰਕੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ, “ਦੁਬਈ ਏਅਰ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੀ ਉਡਾਣ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਤੇਜਸ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਕਰੈਸ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਪਾਇਲਟ ਦੀ ਦੁਖਦਾਈ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ”

ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਇਲਟ ਨੈਗੇਟਿਵ G-ਫੋਰਸ ਮੋੜ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਜਸ ਪਾਇਲਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਜੀ-ਫੋਰਸ ਮੋੜ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਗੁਆ ਬੈਠਾ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ ਸਿੱਧਾ ਹੇਠਾਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗਲਾਈਡਿੰਗ ਦੇ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਰਿਕਵਰੀ ਅਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਫ੍ਰੀ ਫਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਨੈਗੇਟਿਵ ਜੀ-ਫੋਰਸ ਕੀ ਹੈ?

ਜਦੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਝੁਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਗੁਰੂਤਾ ਦੀ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਸੀਟ ਤੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ

ਮਾਰਚ 2024 ਵਿੱਚ, IAF ਦਾ ਇੱਕ ਤੇਜਸ ਲਾਈਟ ਕੰਬੈਟ ਏਅਰਕ੍ਰਾਫਟ (LCA) ਜੈਸਲਮੇਰ ਨੇੜੇ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਹਾਦਸਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਰਕਾਰੀ ਏਅਰੋਸਪੇਸ ਕੰਪਨੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਐਰੋਨੌਟਿਕਸ ਲਿਮਟਿਡ (HAL) ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਹਮਲਾਵਰ ਹਵਾਈ ਸਹਾਇਤਾ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਹੈ।

ਤੇਜਸ ਜਹਾਜ਼ IAF ਦਾ ਮੁੱਖ ਆਧਾਰ ਬਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। 2021 ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ 83 ਤੇਜਸ MK-1A ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ 48,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੌਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।