ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦਾ ਦਾਅਵਾ: ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ 2,596 ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ

ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ 2,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2,596 ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੇਪਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਪਲਾਈ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੀ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਵਿੱਚ ਫਲਸਤੀਨੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਰਮਿਆਨ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਪੱਧਰ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਥਿਆਰ, ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ, ਪੁਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਨਿਕ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੇ ਭਾਗ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ਸੈਕਟਰੀ ਜਨਰਲ ਐਗਨੇਸ ਕੈਲਾਮਾਰਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਖੋਜ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲ ਰਹੇ ਨਿਰੰਤਰ ਸਮਰਥਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੁਰੰਤ ਰੋਕੀ ਜਾਵੇ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 7 ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ 2,596 ਖੇਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 390,516 ਛੋਟੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ, 564,970 ਵਿਸਫੋਟਕ ਆਰਡਨੈਂਸ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰੋਨ ਵਾਰਹੈੱਡ, ਆਰਟੀਲਰੀ ਸ਼ੈੱਲ ਕੇਸਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਿਲਟਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੇ 298 ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸਪਲਾਈਆਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਖੇਪਾਂ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਨਾਗਰਿਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਵਿਰੋਧੀ ਰੱਖਿਆ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਅਤੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਕਸਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸੈਨਿਕ ਉਪਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਦੇ ਪੁਰਜ਼ੇ, ਐਲਬਿਟ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਲਈ 155 ਮਿਲੀਮੀਟਰ ਹਾਈ ਐਕਸਪਲੋਸਿਵ ਆਰਟੀਲਰੀ ਸ਼ੈੱਲ ਅਤੇ ਸਕਾਈਸਟ੍ਰਾਈਕਰ ਲੌਇਟਰਿੰਗ ਮਿਊਨੀਸ਼ਨ ਲਈ ਵਿਸਫੋਟਕ ਵਾਰਹੈੱਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਐਮਨੈਸਟੀ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਐੱਲਆਰ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ, ਇੰਡੋ ਐੱਮਆਈਐੱਮ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ, ਕਲਿਆਣੀ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ, ਮਿਊਨੀਸ਼ਨਜ਼ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਿਟਡ ਅਤੇ ਅਲਫਾ ਐਲਸੈਕ ਡਿਫੈਂਸ ਐਂਡ ਐਰੋਸਪੇਸ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਿਟਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਐਲਬਿਟ ਸਿਸਟਮਜ਼, ਰਫਾਏਲ ਐਡਵਾਂਸਡ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਏਰੋਸਪੇਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜੀ ਗਈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਰਮਜ਼ ਟਰੇਡ ਟ੍ਰੀਟੀ (ATT) 'ਤੇ ਨਾ ਤਾਂ ਦਸਤਖ਼ਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਿਆ ਹੈ।