ਭਾਰਤੀ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਜਾਪਾਨੀ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਮਿਸੂਬਿਸ਼ੀ F-2 (Mitsubishi F-2) ਉੱਤਰਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਅਮਰੀਕੀ F-16 ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ (IAF) ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਜਾਪਾਨੀ ਏਅਰ ਸੈਲਫ-ਡਿਫੈਂਸ ਫੋਰਸ (JASDF) ਦੇ ਤਿੰਨ F-2 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ 9 ਤੋਂ 21 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਦੋ-ਪੱਖੀ ਹਵਾਈ ਅਭਿਆਸ ‘ਵੀਰ ਗਾਰਡੀਅਨ - 2026’ (Exercise Veer Guardian - 2026) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ, JASDF ਦੇ ਦੋ C-2 ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼ 5 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਜੋਧਪੁਰ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਸਟੇਸ਼ਨ ’ਤੇ ਉੱਤਰੇ। ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਸੰਯੁਕਤ ਅਭਿਆਸ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਹਵਾਈ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤਾਲਮੇਲ, ਸੰਚਾਲਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਮਝ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਗੂੜ੍ਹੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤਸੁਈਕੀ ਏਅਰ ਬੇਸ (Tsuiki Air Base) ਦੀ 8ਵੀਂ ਏਅਰ ਵਿੰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਸ ਏਅਰ ਬੇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਅਕਤੂਬਰ 1942 ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਲਾਈਟ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਦੀ ‘ਵਰਲਡ ਏਅਰ ਫੋਰਸਿਜ਼ - 2026’ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਾਪਾਨੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਕੋਲ ਇਸ ਵੇਲੇ 85 F-2 ਮਲਟੀ-ਰੋਲ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ। ਜਾਪਾਨ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 320 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ F-15 ਈਗਲ ਅਤੇ F-35 ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਕੋਲ ਲਗਭਗ 600 ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ। ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ, F-2 ਜਹਾਜ਼ ਜਨਰਲ ਡਾਇਨਾਮਿਕਸ F-16 ਫਾਈਟਿੰਗ ਫਾਲਕਨ ਦਾ ਹੀ ਵਿਕਸਤ ਰੂਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਮਿਸੂਬਿਸ਼ੀ ਹੈਵੀ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲਾਕਹੀਡ ਮਾਰਟਿਨ ਨੇ 60:40 ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ‘ਵਾਈਪਰ ਜ਼ੀਰੋ’ (Viper Zero) ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਇਹ ਸਿੰਗਲ-ਇੰਜਣ ਵਾਲੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਮੈਕ 2 (Mach 2) ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ F-16 ਨਾਲੋਂ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ 25 ਫੀਸਦੀ ਵੱਡੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਇਸ ਸਮੇਂ 44 F-16 A/C ਸਿੰਗਲ-ਸੀਟਰ ਅਤੇ 31 B/D ਟਵਿਨ-ਸੀਟਰ ਜਹਾਜ਼ ਹਨ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕੁੱਲ ਲੜਾਕੂ ਬੇੜੇ ਦਾ 20 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਸਰਗੋਧਾ, ਭੋਲਾਰੀ ਅਤੇ ਜਾਕੋਬਾਬਾਦ ਏਅਰ ਬੇਸਾਂ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ। 2025 ਦੇ ‘ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਸਿੰਦੂਰ’ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਫੌਜ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1999 ਦੇ ਕਾਰਗਿਲ ਯੁੱਧ ਅਤੇ 2019 ਦੇ ਬਾਲਾਕੋਟ ਏਅਰ ਸਟ੍ਰਾਈਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭਾਰਤੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ F-16 ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।